
|
|
Reklam & Tanıtım sektörünün geniş kapsamlı bir dağılım göstermesinin yanı sıra, Buralarda çalışan kişiler ise daha çok mesleği ?usta-çırak? yöntemi ile öğrenmektedir. Oysa bu sektör teknolojik gelişmelerden etkilenmektedir. Sektörde eğitilmiş ara eleman olmaması, bu gelişmelere uyumu zorlaştırmaktadır. Üstelik günümüzde amatör olarak Reklam,fotoğraf ve basım-yayın işiyle uğraşan, meslek olarak değil, boş zamanlarını değerlendirmek amacıyla hobi olarak da bu alanlarla ilgilenenlerin sayısı her geçen gün artmaktadır.
Ayrıca, grafik tasarım &fotoğraf kendi sektörünün dışında daha pek çok iş kolunda da, hem meslek ve hem de iş olarak yer almaktadır. Bu amaçla reklamcılığın ve fotoğrafçılığın uygulama alanlarına bir göz atacak olursak; dergi-gazete-kitap hazırlanması ve basımında, tabela-pankart-afiş hazırlanması ve uygulanmasında, serigrafi-offset-tipo baskılarında, eşantiyonluk eşya hazırlanmasında, broşür-kart-ambalaj-web sayfası-ön ekran tasarımında vesikalık, anı ve özel gün fotoğrafçılığında, basın-yayın-gazetecilik ve iletişim organlarında, endüstri ve sanayide, tanıtım-reklâm çalışmalarında, arkeolojik çalışmalarda, belgeleme çalışmalarında ve araştırmalarda, tıbbî çalışmalarda ve adlî tıpta, haritacılık alanında, askerî araştırma ve incelemelerde, polisin suçlara yönelik (suçlu-kriminolojik fotoğrafçılık) lâboratuvar çalışmalarında, bilimsel ve akademik çalışmalarda, kalite kontrol yapmada, sahne sanatlarında, sinema ve televizyon çekimlerinde, stok fotoğrafçılık ile fotoğraf pazarlama ve satış amacıyla, bilgisayar-internet ortamında, amatör fotoğrafçılıkta, fotoğraf sanatı ile uğraşılarda ve daha pek çok alanda reklamın ve fotoğrafın ve yaygın olarak kullanıldığını görebiliriz.
Tasarım; günümüzde çok sık kullanılan fakat ne anlama geldiği pek de anlaşılamayan bir sözcüktür. Bir tasarım kendi içinde bir yapıya ve bu yapı arkasında bir planlamaya sahip olmalıdır . Bütün sanatların temelinde tasarım vardır. Tasarlama eylemi, oluşturulacak yapının organizasyonu ile ilgili her türlü faaliyeti içine almaktadır. Tasarım kavramını iki ayrı tanımla anlatmak gerekir. Hukukçular ve tasarımcılar tasarım kavramını farklı şekilde algılarlar. Amerikan Endüstriyel Topluluğu?na göre tasarım; ?kullanıcı ve üreticinin karşılıklı yararını gözeterek; ürünlerin işlev, fayda ve görünümünü optimizme edecek şekilde yeni ürün fikirleri yaratmaya ve geliştirmeye yönelik profesyonel bir etkinliktir.? Hukuki açıdan ise tasarım; ?bir ürünün veya bir parçasının çizgi, şekil, renk, biçim, doku, malzemenin esnekliği ya da süslemesi gibi insan duygularıyla algılanabilen çeşitli unsur veya özlerinin oluşturduğu görünümüdür.? Tasarımcılar ürünün işlev, fayda ve görünümüyle ilgilenirken; hukukçular ise sadece görünümü anlamaktadır. Tasarımın dallarını üç ana başlıkta toplamak mümkündür: Endüstri Tasarımı, Çevre Tasarımı ve Grafik Tasarım. Grafik Tasarımı Grafik tasarımı; görsel bir iletişim sanatıdır. Birinci işlevi de, bir mesaj iletmek ya da hizmeti tanıtmaktır. Grafik tasarımcı ise, okunan ve izlenen görüntülerin tasarımından sorumludur. Afişler, kitaplar, bilgi ve uyarı işaretleri, broşürler vb.. grafik tasarımın etkin olduğu yerlerdir. Asıl amacı da gerek iletişim, gerekse estetik kaliteyi en üst düzeye çıkarmaktır. Yaratıcılık bilgiyle bütünleşmekte ve teknolojiyle iletişim ortamına aktarılmaktadır. Tabi sanat ve estetik bilgisiyle beraber. Türkiye?de Grafik Tasarımının Geçmişi Grafik tasarım kavramını baskı sanatı ve teknolojisinden ayırmak çok yanlış olur. O yüzden de Türkiye?de kurulan basımevinin Türk grafik sanatının ilk filizlendiği ortam olduğunu söyleyebiliriz. 18. yüzyılın başlarında Rönesans?ın Avrupa?ya kazandırdığı yenilikler, Osmanlı?ya ancak iki yüz yıl sonra gelmiştir. Osmanlı?da yeni yeni başlayan aydınlanma sürecinin ilk belirtisi de; 1727 yılında Sait Çelebi ve İbrahim Müteferrika tarafından kurulan ilk Türk basımevidir. Grafik tasarımı terimi ilk kez 20. yüzyılın ilk yarısında metal kalıplara oyularak yazılan ve çizilen, daha sonra da çoğaltılmak üzere basılan görsel malzemeler için kullanılmıştır. Türkiye?de grafik tasarım alanında uzmanlaşma Cumhuriyet?in ilanından sonra başlamıştır. 1920?lerde de Münif Fehim, İhap Hulusi ve Kenan Temizan kitap kapağı, basın ilanı ve afiş alanlarında öncülük etmişlerdir. Türkiye?de grafik tasarımı eğitimine ilk kez 1933 yılında Mithat Özer öncülüğünde Güzel Sanatlar Akademisi?nde açılan afiş atölyesinde başlanmıştır. Bu gibi tasarım okullarına 1919?da Almanya? da kurulan Bauhaus okulu örnek olmuştur. Bauhaus Bauhaus Nazilerce kapatılan Dessau?daki mimarlık okuludur. Alman mimarı Walter Gropius (1883-1969) kurmuştur. Okul sanatla tekniğin birbirinden yararlanabileceğini göstermek için kurulmuştur. Tasarımın amacını hiçbir zaman gözden uzak tutmamak koşuluyla kendilerine hayal güçlerini kullanma ve atak deneyler yapma olanağı vermiştir. Çelik borudan iskemle ve ev eşyaları ilk kez burada bulgulanmıştır. Savunduğu kuram ise ?İşlevcilik? tir. Bu kurama göre eğer bir şey yalnızca yapıldığı amaca göre çizilmişse, güzellik kendiliğinden gelecektir. 21. yüzyıl Türk Grafik Tasarımı Yirmi birinci yüzyılda her tarafımızı afişler, billboardlar, pankartlar,tanıtım kampanyaları, promosyon eşyaları, dikkat çeken, bizi cezbeden, tasarlanmış ürünler sarmıştır. Görüntü egemenliğinde yaşadığımız bugün, reklam ve tanıtım günlük hayatın bir parçası hâline gelmiştir. Yaşantımıza renk ve anlam katan bir rol taşıyarak da her an her yerde karşımıza çıkmaktadır.
|